Przejdz do tresci

O czym jest ten temat

Niemcy są państwem federalnym złożonym z 16 krajów związkowych (Bundesländer). Każdy kraj ma własny parlament, własny rząd i własną konstytucję. Ten temat dotyczy tego, które zadania należą do federacji (Bund), a które do krajów, oraz jak kraje uczestniczą w polityce federalnej.

Co do zasady zadania państwowe należą do krajów, o ile Ustawa Zasadnicza nie stanowi inaczej. Dlatego na przykład szkoły i policja różnią się między krajami. Za pośrednictwem Bundesratu (Bundesrat) kraje uczestniczą w ustawodawstwie i administracji federacji oraz w sprawach Unii Europejskiej. Bundesrat składa się z członków rządów krajowych, a więc nie jest wybierany bezpośrednio przez naród.

Liczba głosów kraju w Bundesracie zależy od liczby jego mieszkańców: co najmniej trzy, najwyżej sześć, łącznie 69 głosów. Głosy jednego kraju mogą być oddawane tylko jednolicie. Częstym błędem jest mylenie Bundestagu z Bundesratem lub przekonanie, że każdy kraj ma tyle samo głosów. Do trzech pytań o kraj związkowy na teście warto znać także stolicę swojego kraju, jego herb, nazwę parlamentu krajowego i tytuł szefa rządu.

Najważniejsze w skrócie

  • Niemcy składają się z 16 krajów związkowych, które wszystkie są reprezentowane w Bundesracie.
  • Art. 30 GG: Wykonywanie uprawnień państwowych należy do krajów, o ile Ustawa Zasadnicza nie stanowi lub nie dopuszcza inaczej.
  • Art. 50 GG: Za pośrednictwem Bundesratu kraje uczestniczą w ustawodawstwie i administracji federacji oraz w sprawach UE.
  • Art. 51 ust. 2 GG: W zależności od liczby mieszkańców każdy kraj ma od trzech do sześciu głosów; Bundesrat ma łącznie 69 głosów.
  • Art. 51 ust. 3 GG: Głosy jednego kraju mogą być oddawane tylko jednolicie.

Źródła

Wyjaśnienia w tym temacie opierają się na następujących oficjalnych źródłach. Przepisy mogą się zmieniać; zawsze obowiązuje aktualna wersja. Ostatnio sprawdzono:

Federalizm (Föderalismus)

46

Pytania

0min

min

50%

Do zdania

Skróty klawiszowe: 1-4, B

Wszystkie pytania ćwiczeniowe z tego tematu z odpowiedziami

Przeczytaj prawidłową odpowiedź i wyjaśnienie, a następnie sprawdź się w interaktywnym quizie powyżej.

  1. 1. Ile krajów związkowych (Bundesländer) mają Niemcy?
    • • 10
    • • 13
    • ✓ 16
    • • 20

    Prawidłowa odpowiedź: Niemcy składają się z 16 krajów związkowych. Każdy kraj ma własny rząd, własny parlament i własną konstytucję.

  2. 2. Jaka jest stolica Niemiec i który kraj związkowy ma najwięcej mieszkańców?
    • • Monachium i Bawaria
    • ✓ Berlin jest stolicą, a Nadrenia Północna-Westfalia (Nordrhein-Westfalen) jest najludniejszym krajem związkowym
    • • Hamburg i Saksonia
    • • Frankfurt i Hesja

    Prawidłowa odpowiedź: Berlin jest stolicą federalną, a jednocześnie miastem-krajem (Stadtstaat). Nadrenia Północna-Westfalia jest najludniejszym krajem związkowym (~18 milionów).

  3. 3. Które kraje związkowe są miastami-krajami (Stadtstaaten) w Niemczech?
    • • Monachium, Frankfurt i Kolonia
    • ✓ Berlin, Hamburg i Brema
    • • Drezno, Lipsk i Stuttgart
    • • Düsseldorf, Hanower i Kilonia

    Prawidłowa odpowiedź: Istnieją 3 miasta-kraje: Berlin, Hamburg i Brema. Są one jednocześnie miastami i krajami związkowymi.

  4. 4. Który kraj związkowy jest największy pod względem powierzchni?
    • • Nadrenia Północna-Westfalia (Nordrhein-Westfalen)
    • • Dolna Saksonia (Niedersachsen)
    • ✓ Bawaria (Bayern)
    • • Badenia-Wirtembergia (Baden-Württemberg)

    Prawidłowa odpowiedź: Bawaria jest największym pod względem powierzchni krajem związkowym (~70 500 km²). Jej stolicą jest Monachium i należy do najbogatszych krajów związkowych.

  5. 5. Które kraje związkowe należały dawniej do NRD (DDR)?
    • • Bawaria i Hesja
    • ✓ Saksonia, Turyngia, Brandenburgia, Saksonia-Anhalt i Meklemburgia-Pomorze Przednie
    • • Nadrenia Północna-Westfalia i Nadrenia-Palatynat
    • • Szlezwik-Holsztyn i Saara

    Prawidłowa odpowiedź: Pięć nowych krajów związkowych (neue Bundesländer): Saksonia, Turyngia, Brandenburgia, Saksonia-Anhalt i Meklemburgia-Pomorze Przednie.

  6. 6. Jakie są szczególne kompetencje krajów związkowych?
    • • Polityka zagraniczna
    • ✓ Edukacja, kultura i policja należą głównie do kompetencji krajów związkowych
    • • Wojsko i waluta
    • • Handel zagraniczny

    Prawidłowa odpowiedź: Edukacja, kultura i policja należą do głównych kompetencji krajów związkowych. Dlatego system edukacji różni się w poszczególnych krajach.

  7. 7. Kim jest premier kraju związkowego (Ministerpräsident)?
    • • Minister federalny
    • ✓ Wybierany przez Landtag szef rządu kraju związkowego
    • • Burmistrz
    • • Sędzia

    Prawidłowa odpowiedź: Ministerpräsident kieruje rządem kraju związkowego. Jest wybierany przez parlament krajowy (Landtag) i wyznacza politykę w swoim kraju związkowym.

  8. 8. Dlaczego system edukacji różni się w poszczególnych krajach związkowych?
    • • Z powodu języka
    • ✓ Ponieważ edukacja należy do kompetencji krajów związkowych (Kulturhoheit der Länder)
    • • Z powodu pogody
    • • Nie różni się

    Prawidłowa odpowiedź: Edukacja należy wyłącznie do kompetencji krajów związkowych (Kulturhoheit der Länder). Dlatego programy nauczania, egzaminy i typy szkół różnią się w poszczególnych krajach.

  9. 9. Jaka jest stolica Bawarii?
    • • Norymberga (Nürnberg)
    • • Augsburg
    • ✓ Monachium (München)
    • • Ratyzbona (Regensburg)

    Prawidłowa odpowiedź: Monachium jest stolicą Bawarii i trzecim co do wielkości miastem Niemiec. Słynie z Oktoberfestu i przemysłu.

  10. 10. Jaka jest stolica Nadrenii Północnej-Westfalii?
    • • Kolonia (Köln)
    • • Essen
    • ✓ Düsseldorf
    • • Dortmund

    Prawidłowa odpowiedź: Düsseldorf jest stolicą Nadrenii Północnej-Westfalii, najludniejszego kraju związkowego Niemiec.

  11. 11. Czym jest wyrównanie finansowe między krajami (Länderfinanzausgleich)?
    • • Podatek nakładany na kraje związkowe
    • ✓ System redystrybucji środków finansowych między bogatszymi a biedniejszymi krajami związkowymi
    • • Kredyt międzynarodowy
    • • Budżet obronny

    Prawidłowa odpowiedź: Länderfinanzausgleich jest systemem solidarnościowym, w którym bogatsze kraje (np. Bawaria i Badenia-Wirtembergia) wspierają biedniejsze, aby zapewnić porównywalne warunki życia.

  12. 12. Jakie jest zadanie Landtagu (parlamentu krajowego)?
    • • Zarządzanie wojskiem
    • ✓ Uchwalanie ustaw krajowych, wybór premiera kraju (Ministerpräsident) i kontrola rządu krajowego
    • • Emisja waluty
    • • Polityka zagraniczna

    Prawidłowa odpowiedź: Landtag uchwala ustawy krajowe (zwłaszcza w dziedzinie edukacji, policji i kultury), wybiera premiera kraju i kontroluje rząd krajowy.

  13. 13. Czym jest zasada „lojalności federalnej” (Bundestreue)?
    • • Wojna między krajami związkowymi
    • ✓ Obowiązek federacji i krajów związkowych do wzajemnej współpracy i lojalności
    • • Całkowita niezależność krajów związkowych
    • • Rząd centralny

    Prawidłowa odpowiedź: Zasada lojalności federalnej oznacza, że federacja (Bund) i kraje związkowe (Länder) są zobowiązane do wzajemnej współpracy i lojalności. Żadna ze stron nie może szkodzić systemowi federalnemu.

  14. 14. W którym kraju związkowym leży Frankfurt nad Menem?
    • • Bawaria
    • ✓ Hesja (Hessen)
    • • Nadrenia Północna-Westfalia
    • • Nadrenia-Palatynat

    Prawidłowa odpowiedź: Frankfurt nad Menem leży w Hesji. Jest centrum finansowym Niemiec i siedzibą Europejskiego Banku Centralnego (EBC).

  15. 15. Czym jest Saara (Saarland)?
    • • Największy kraj związkowy
    • ✓ Najmniejszy pod względem powierzchni kraj związkowy niebędący miastem-krajem, położony przy granicy z Francją
    • • Kraj związkowy na wschodzie
    • • Miasto-kraj

    Prawidłowa odpowiedź: Saara jest najmniejszym pod względem powierzchni krajem związkowym niebędącym miastem-krajem (Flächenland). Leży przy granicy z Francją i Luksemburgiem. Jej stolicą jest Saarbrücken.

  16. 16. Jaka jest stolica Badenii-Wirtembergii?
    • • Fryburg (Freiburg)
    • • Heidelberg
    • ✓ Stuttgart
    • • Mannheim

    Prawidłowa odpowiedź: Stuttgart jest stolicą Badenii-Wirtembergii. Jest ważnym ośrodkiem przemysłowym oraz siedzibą Mercedes-Benz i Porsche.

  17. 17. Ile głosów ma każdy kraj związkowy w Bundesracie?
    • • Jeden głos na kraj
    • ✓ W zależności od liczby mieszkańców: od 3 do 6 głosów
    • • 10 głosów na kraj
    • • 2 głosy na kraj

    Prawidłowa odpowiedź: Liczba głosów każdego kraju w Bundesracie zależy od liczby jego mieszkańców: 3 głosy (małe kraje), 4, 5 lub 6 głosów (duże kraje, jak NRW i Bawaria).

  18. 18. Jakie znaczenie historyczne ma Saksonia?
    • • Żadnego znaczenia
    • ✓ Stamtąd w 1989 roku wyszły pokojowe demonstracje, które doprowadziły do upadku muru berlińskiego
    • • Najstarszy kraj związkowy
    • • Najbogatszy kraj związkowy

    Prawidłowa odpowiedź: Z Lipska w Saksonii wyszły w 1989 roku „demonstracje poniedziałkowe” (Montagsdemonstrationen), które przyczyniły się do upadku muru berlińskiego i zjednoczenia Niemiec.

  19. 19. Czym jest Szlezwik-Holsztyn (Schleswig-Holstein)?
    • • Kraj związkowy na południu
    • ✓ Najbardziej wysunięty na północ kraj związkowy, położony między Morzem Północnym a Bałtykiem
    • • Miasto-kraj
    • • Kraj związkowy na wschodzie

    Prawidłowa odpowiedź: Szlezwik-Holsztyn jest najbardziej wysuniętym na północ krajem związkowym. Leży między Morzem Północnym a Morzem Bałtyckim. Jego stolicą jest Kilonia (Kiel).

  20. 20. Czym jest Brandenburgia (Brandenburg)?
    • • Kraj związkowy na zachodzie
    • ✓ Kraj związkowy, który otacza Berlin
    • • Kraj związkowy na południu
    • • Miasto-kraj

    Prawidłowa odpowiedź: Brandenburgia jest krajem związkowym, który otacza Berlin. Jej stolicą jest Poczdam (Potsdam), znany z pałacu Sanssouci.

  21. 21. Czym jest Konferencja Premierów Krajów Związkowych (Ministerpräsidentenkonferenz)?
    • • Spotkanie ministrów federalnych
    • ✓ Regularne spotkanie 16 premierów krajów związkowych w celu uzgadniania ich polityki
    • • Coroczne święto
    • • Konferencja sportowa

    Prawidłowa odpowiedź: Konferencja Premierów jest regularnym spotkaniem szefów rządów 16 krajów związkowych w celu uzgadniania wspólnej polityki, zwłaszcza w dziedzinie edukacji i kultury.

  22. 22. Jaka jest stolica Dolnej Saksonii?
    • • Osnabrück
    • ✓ Hanower (Hannover)
    • • Getynga (Göttingen)
    • • Brunszwik (Braunschweig)

    Prawidłowa odpowiedź: Hanower jest stolicą Dolnej Saksonii, drugiego co do wielkości kraju związkowego niebędącego miastem-krajem. Słynie z targów Hannover Messe.

  23. 23. Jakie „wolne państwa” (Freistaaten) istnieją w Niemczech?
    • • Całkowicie niezależne kraje
    • ✓ Bawaria, Saksonia i Turyngia — nazwa historyczna bez różnicy prawnej
    • • Kraje bez rządu
    • • Kraje bez podatków

    Prawidłowa odpowiedź: Bawaria, Saksonia i Turyngia noszą tytuł „Freistaat”. Jest to nazwa historyczna i nie daje im żadnych dodatkowych uprawnień.

  24. 24. Które miasto jest stolicą Hesji?
    • • Frankfurt
    • ✓ Wiesbaden
    • • Kassel
    • • Darmstadt

    Prawidłowa odpowiedź: Stolicą Hesji jest Wiesbaden, a nie Frankfurt, jak wielu sądzi. Frankfurt jest największym miastem kraju związkowego, ale nie jego stolicą.

  25. 25. Czym jest „zasada pomocniczości” (Subsidiaritätsprinzip) w systemie federalnym?
    • • Wszystko centralnie
    • ✓ Decyzje podejmowane są na najniższym możliwym szczeblu — najpierw gmina, potem kraj związkowy, potem federacja
    • • Federacja decyduje o wszystkim
    • • Nie ma szczebli

    Prawidłowa odpowiedź: Zasada pomocniczości oznacza, że decyzje podejmowane są na szczeblu najbliższym obywatelom. W to, co może zrobić gmina, nie ingeruje kraj związkowy. W to, co może zrobić kraj związkowy, nie ingeruje federacja.

  26. 26. Jaka jest stolica Turyngii?
    • • Weimar
    • ✓ Erfurt
    • • Jena
    • • Gera

    Prawidłowa odpowiedź: Erfurt jest stolicą Turyngii. Turyngię ze względu na gęste lasy nazywa się „zielonym sercem Niemiec”.

  27. 27. Czym jest Nadrenia-Palatynat (Rheinland-Pfalz)?
    • • Kraj związkowy na wschodzie
    • ✓ Kraj związkowy na zachodzie, znany z uprawy winorośli i doliny Renu
    • • Miasto-kraj
    • • Kraj związkowy na północy

    Prawidłowa odpowiedź: Nadrenia-Palatynat leży na zachodzie Niemiec. Słynie z uprawy winorośli i Renu. Jej stolicą jest Moguncja (Mainz), siedziba ZDF.

  28. 28. Kim jest burmistrz (Bürgermeister)?
    • • Głowa kraju związkowego
    • ✓ Wybierany lokalnie kierownik gminy lub miasta
    • • Minister federalny
    • • Sędzia

    Prawidłowa odpowiedź: Burmistrz kieruje administracją gminy lub miasta i w większości krajów związkowych jest wybierany bezpośrednio przez obywateli. W miastach-landach szef rządu nosi szczególny tytuł: w Berlinie „Rządzący Burmistrz” (Regierender Bürgermeister), w Hamburgu „Pierwszy Burmistrz” (Erster Bürgermeister), w Bremie „Przewodniczący Senatu i Burmistrz” (Präsident des Senats und Bürgermeister).

  29. 29. Czym jest Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern)?
    • • Kraj związkowy na południu
    • ✓ Kraj związkowy na północnym wschodzie nad Morzem Bałtyckim
    • • Miasto-kraj
    • • Kraj związkowy w centrum

    Prawidłowa odpowiedź: Meklemburgia-Pomorze Przednie leży na skrajnym północnym wschodzie Niemiec, na wybrzeżu Bałtyku. Jej stolicą jest Schwerin. Należy do najsłabiej zaludnionych krajów związkowych.

  30. 30. Ilu mniej więcej mieszkańców mają Niemcy?
    • • 60 milionów
    • ✓ Około 83,5 miliona
    • • 100 milionów
    • • 120 milionów

    Prawidłowa odpowiedź: Niemcy liczą około 83,5 miliona mieszkańców (koniec 2025 r.), co czyni je najludniejszym krajem Unii Europejskiej.

  31. 31. Który kraj związkowy ma najmniej mieszkańców?
    • • Saara
    • ✓ Brema (Bremen)
    • • Hamburg
    • • Meklemburgia-Pomorze Przednie

    Prawidłowa odpowiedź: Brema jest krajem związkowym z najmniejszą liczbą mieszkańców (~700 000). Składa się z miast Brema i Bremerhaven.

  32. 32. Jaka jest stolica Saksonii-Anhalt?
    • • Lipsk (Leipzig)
    • ✓ Magdeburg
    • • Halle
    • • Drezno (Dresden)

    Prawidłowa odpowiedź: Magdeburg jest stolicą Saksonii-Anhalt. Leży nad Łabą i należy do najstarszych miast Niemiec.

  33. 33. Jaka jest stolica Meklemburgii-Pomorza Przedniego?
    • • Rostock
    • ✓ Schwerin
    • • Greifswald
    • • Stralsund

    Prawidłowa odpowiedź: Schwerin jest stolicą Meklemburgii-Pomorza Przedniego. Słynie z pięknego zamku (Schweriner Schloss) położonego na jeziorze.

  34. 34. Jaka jest stolica Saary?
    • • Trewir (Trier)
    • ✓ Saarbrücken
    • • Luksemburg
    • • Moguncja (Mainz)

    Prawidłowa odpowiedź: Saarbrücken jest stolicą Saary. Leży przy granicy z Francją i wyróżnia się francusko-niemieckimi wpływami kulturowymi.

  35. 35. Które miasto jest stolicą Brandenburgii?
    • • Berlin
    • ✓ Poczdam (Potsdam)
    • • Chociebuż (Cottbus)
    • • Frankfurt nad Odrą

    Prawidłowa odpowiedź: Poczdam jest stolicą Brandenburgii. Słynie z pałacu Sanssouci, który kazał wybudować król Fryderyk Wielki.

  36. 36. Jaka jest różnica między „krajem terytorialnym” (Flächenland) a „miastem-krajem” (Stadtstaat)?
    • • Nie ma różnicy
    • ✓ Miasto-kraj jest jednocześnie miastem i krajem związkowym bez obszarów wiejskich
    • • Miasto-kraj jest zawsze mniejsze
    • • Miasto-kraj nie ma parlamentu

    Prawidłowa odpowiedź: Miasta-kraje (Berlin, Hamburg, Brema) są jednocześnie miastami i krajami związkowymi. Kraje terytorialne mają zarówno miasta, jak i obszary wiejskie.

  37. 37. W którym kraju związkowym leży Kolonia?
    • • Hesja
    • ✓ Nadrenia Północna-Westfalia (Nordrhein-Westfalen)
    • • Nadrenia-Palatynat
    • • Badenia-Wirtembergia

    Prawidłowa odpowiedź: Kolonia leży w Nadrenii Północnej-Westfalii. Jest czwartym co do wielkości miastem Niemiec i słynie z katedry (Kölner Dom) oraz karnawału.

  38. 38. Czym jest Konferencja Ministrów Oświaty (Kultusministerkonferenz, KMK)?
    • • Konferencja kulturalna
    • ✓ Spotkanie ministrów edukacji wszystkich krajów związkowych w celu koordynacji polityki edukacyjnej
    • • Konferencja sportowa
    • • Konferencja gospodarcza

    Prawidłowa odpowiedź: KMK jest regularnym spotkaniem ministrów edukacji i kultury 16 krajów związkowych w celu koordynacji polityki edukacyjnej i zapewnienia minimalnego stopnia ujednolicenia.

  39. 39. Czym jest „rozporządzenie” (Verordnung) na szczeblu krajowym?
    • • Ustawa Bundestagu
    • ✓ Akt wykonawczy rządu krajowego regulujący szczegóły ustaw
    • • Wyrok sądu
    • • Uchwała gminy

    Prawidłowa odpowiedź: Rozporządzenia wydają rządy krajów związkowych, aby uregulować szczegóły wykonania ustaw. Rozporządzenia dotyczące edukacji i policji różnią się w poszczególnych krajach.

  40. 40. Czym jest „rada gminy / rada miasta” (Gemeinderat/Stadtrat)?
    • • Rada narodowa
    • ✓ Wybierany organ, który decyduje o sprawach lokalnych gminy lub miasta
    • • Rada sędziowska
    • • Rada wojskowa

    Prawidłowa odpowiedź: Rada gminy jest wybierana przez mieszkańców i decyduje o sprawach lokalnych: budżecie, planowaniu przestrzennym, szkołach i instytucjach publicznych.

  41. 41. Dlaczego czynsze różnią się w poszczególnych krajach związkowych?
    • • Tylko z powodu pogody
    • ✓ Ponieważ każdy kraj ma inne warunki gospodarcze i własną politykę mieszkaniową
    • • Nie różnią się
    • • Z powodu języka

    Prawidłowa odpowiedź: Czynsze różnią się ze względu na różną gęstość zaludnienia i siłę gospodarczą. Monachium i Frankfurt są znacznie droższe niż miasta we wschodnich Niemczech.

  42. 42. Jakie jest zadanie prezydenta rejencji (Regierungspräsident)?
    • • Prezydent państwa
    • ✓ Przedstawiciel rządu krajowego w okręgu rządowym (Regierungsbezirk)
    • • Burmistrz
    • • Sędzia

    Prawidłowa odpowiedź: Regierungspräsident zarządza okręgiem rządowym (Regierungsbezirk) jako przedstawiciel rządu krajowego. Ten szczebel administracji istnieje tylko w niektórych krajach związkowych.

  43. 43. Jaka jest stolica Szlezwika-Holsztynu?
    • • Lubeka (Lübeck)
    • ✓ Kilonia (Kiel)
    • • Flensburg
    • • Hamburg

    Prawidłowa odpowiedź: Kilonia jest stolicą Szlezwika-Holsztynu. Leży nad Bałtykiem i słynie z Tygodnia Kilońskiego (Kieler Woche).

  44. 44. Dlaczego Bawaria ma własną partię CSU zamiast CDU?
    • • Osobisty spór
    • ✓ Historyczne porozumienie: CSU działa tylko w Bawarii, a CDU w pozostałej części Niemiec jako partie siostrzane
    • • Konkurencja
    • • Prawo zabrania CDU w Bawarii

    Prawidłowa odpowiedź: CSU (Christlich-Soziale Union) została założona w 1945 roku wyłącznie w Bawarii. CDU nie startuje w Bawarii, a CSU poza Bawarią. W Bundestagu tworzą wspólną frakcję.

  45. 45. Jaka jest różnica między „policją federalną” (Bundespolizei) a „policją krajową” (Landespolizei)?
    • • To samo
    • ✓ Policja federalna chroni granice i dworce, policja krajowa odpowiada za bezpieczeństwo lokalne
    • • Nie ma policji krajowej
    • • Nie ma policji federalnej

    Prawidłowa odpowiedź: Policja jest podzielona federalnie: policja federalna (granice, lotniska, dworce) i policja krajowa (bezpieczeństwo lokalne). Policja krajowa jest najbardziej widoczna w życiu codziennym.

  46. 46. Co jest szczególnego w Hamburgu?
    • • Kraj terytorialny (Flächenland)
    • ✓ Drugie co do wielkości miasto Niemiec, największy port i miasto-kraj z długą tradycją handlową
    • • Stolica Niemiec
    • • Kraj związkowy na wschodzie

    Prawidłowa odpowiedź: Hamburg jest drugim co do wielkości miastem Niemiec po Berlinie i największym portem. Jego historia jako wolnego miasta handlowego (miasta hanzeatyckiego, Hansestadt) sięga wieków. Nazywany jest „bramą na świat” (Tor zur Welt).

Kontynuuj nauke